اجلاس G8 که طی چند روز گذشته در لندن برگزار شد و قرار بود به بحرانهای موجود در سوریه و روابط 2 کره بپردازد، در جمعبندی نهایی به مساله پرونده هستهای ایران نیز پرداخته و به صورت غیررسمی به این نتیجه رسیدند که گفتوگوها تا بعد از انتخابات ریاستجمهوری ایران در 24 خردادماه سال جاری برگزار نشود.
«سراج24»: تا پیش از این نیز اخبار متفاوتی راجع به برگزار نشدن دور بعدی مذاکرات تا بعد از برگزاری انتخابات ریاستجمهوری شنیده شده بود اما رسانههای غربی گزارش دادهاند حضور حسن روحانی، مذاکرهکننده اسبق هستهای در انتخابات عزم کشورهای غربی برای به تعویق انداختن مذاکرات را جزمتر کرده است. گزارش دریافتی «ایران هستهای» نشان میدهد همانطور که در نشست آلماتی- ۲ توافق شده بود، کاترین اشتون، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و مسؤول تیم مذاکرهکننده ۱+۵ با ایران در نشست G8 در لندن، مشروح آنچه را که در مذاکرات آلماتی- ۲ رخ داده به اطلاع وزرای خارجه کشورهای ۱+۵ – که همگی عضو G8 هستند- رسانده است.
این گزارش حکایت از آن دارد که جمعبندی اعضای G8 درباره مذاکرات با ایران نهایتا مبتنی بر ۲ اصل زیر بوده است:
۱- مذاکرات با ایران باید ادامه پیدا کند چرا که اولا مبانی کافی برای تداوم مذاکرات وجود دارد و ثانیا خطرات قطع مذاکرات بسیار بیشتر از تداوم آن است حتی اگر مذاکرات نتیجه نداشته باشد.
۲- بهتر است دور بعدی مذاکرات با ایران پس از انتخابات ریاستجمهوری ایران انجام شود اما تا آن زمان باید تماسها با طرف ایرانی حفظ شود تا اینطور به نظر نرسد که روند مذاکرات قطع شده است.
در عین حال این گزارش تاکید میکند این جمعبندی نهایی نیست و تصمیم آخر در واشنگتن اتخاذ خواهد شد نه جای دیگر.
وزرای خارجه عضو G8 در بیانیه پایانی خود هم بدون اینکه وارد جزئیات شوند گفتهاند که راهبرد
۲ مسیره فشار- مذاکره تداوم پیدا خواهد کرد و از ایران خواستهاند در مذاکرات جدیت بیشتری داشته باشد. تحلیلگران در تهران عقیده دارند این جمعبندی به معنای برجستهتر شدن مساله انتخابات در محاسبات راهبردی کشورهای غربی درباره ایران است.
ویلیام هیگ، وزیر خارجه انگلیس هم که این بار میزبان وزرای خارجه G8 بود در اظهاراتی گفته که امیدوار است انتخاباتی در ایران برگزار شود که به احیای مذاکرات ایران و ۱+۵ بینجامد. اینکه ویلیام هیگ حتی چگونگی برگزاری انتخابات را نیز در برگزاری مذاکرات آتی موثر میداند، با گمانهزنیهای رسانههای غربی
رو به رو شده است و تعدادی از رسانهها همزمان با اعلام خبر نامزدی حسن روحانی برای انتخابات یازدهم، به جمعبندی دیگری از صحبتهای ویلیام هیگ و بیانیه پایانی اجلاس G8 رسیدهاند و به نظر میرسد حضور کسانی مانند حسن روحانی در صحنه انتخابات در تغییر تاکتیک غربیها درباره مذاکرات با ایران بیتاثیر نبوده است.
رسانههای غربی طی روزهای گذشته تاکید کردهاند روحانی کاندیدایی است که میتواند باب سازش با غرب را باز کند. حسن روحانی، مذاکرهکننده سابق هستهای ایران روز پنجشنبه به طور رسمی کاندیداتوری خود را برای انتخابات ریاستجمهوری ایران اعلام کرد و به این ترتیب نشان داد که پرونده هستهای به موضوعی برای تبلیغات ریاستجمهوری تبدیل خواهد شد. وی یک روز پیش از اعلام کاندیداتوری خود خاطرنشان کرده بود دستاورد مذاکرات هستهای جلوگیری از اقدام نظامی ایالات متحده علیه ایران بوده است.
سوزان ملونی، کارشناس امور ایران در موسسه بروکینگز در گفتوگو با المانیتور در واکنش به اعلام کاندیداتوری روحانی، اظهار داشت: به این ترتیب موضوع هستهای به نحوی در انتخابات ریاستجمهوری ایران مطرح میشود که اجتنابناپذیر خواهد بود.
روحانی ۶۴ ساله، روابط نزدیکی با علیاکبر هاشمیرفسنجانی، رئیسجمهور اسبق ایران دارد و پیش از این ریاست شورایعالی امنیت ملی ایران را برعهده داشته که به گزارش المانیتور، مشابه سمت مشاور امنیت ملی در کاخ سفید است. وی همچنین در سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ به عنوان مذاکرهکننده ارشد هستهای با کشورهای اروپایی نشستهای متعددی داشته است. روحانی بر این باور است که پیش از دوران ریاستجمهوری محمود احمدینژاد و در زمانی که وی سرگرم مذاکره با غرب بود، برنامههای هستهای ایران بدون هیاهوی زیاد و پیامدهایی نظیر تحریمهایی که هماکنون جمهوری اسلامی با آن مواجه است، پیش میرفت. البته المانیتور اشارهای به ماجرای تعلیق غنیسازی- که در دوران ریاستجمهوری محمد خاتمی و ریاست روحانی بر شورایعالی امنیت ملی اتفاق افتاده بود- نکرده است اما سوزان ملونی، کارشناس امور ایران در موسسه بروکینگز در
گفت و گو با المانیتور در واکنش به اعلام کاندیداتوری روحانی، اظهار داشت: به اینترتیب موضوع هستهای به نحوی در انتخابات ریاست جمهوری ایران مطرح میشود که اجتنابناپذیر خواهد بود.
به گزارش ایران دیپلماسی، یاسمین علم، تحلیلگر انتخابات ایران نیز بر این باور است که روحانی میکوشد وجهه سیاسی خود را در دولت احیا کند. به گفته وی روحانی اگر رئیسجمهور نشود نیز به دنبال پستی در دولت آینده است و شاید در آخرین دقایق از کاندیداتوری خود صرفنظر کند.
رسانهها همچنین به آخرین مواضع روحانی راجع به گفتوگو با آمریکا اشارهای داشته و بیان کردهاند: روحانی به عنوان چهرهای شناخته میشود که روابط گرمتری با غرب داشته است. در مصاحبهای در سال ۲۰۰۵، روحانی اعلام کرد ایران برای احیای روابط با آمریکا آماده است البته به شرط آنکه ایالاتمتحده به تهدید ایران خاتمه داده و حق ایران در بهرهمندی صلحآمیز از انرژی هستهای را به رسمیت بشناسد. روحانی در آن زمان گفت: ایران به دنبال یک فضای مطلوب برای ۲ طرف است تا پس از سالها خصومت به جایگاه بهتری برسند. به گفته روحانی، اگر آمریکاییها خواستار حل مساله هستهای ایران باشند به طور حتم راهی برای تقویت روابط وجود دارد اما به نظر میرسد آنها به دنبال راهحل صحیحی نیستند. آنها معمولا زبان تهدید را به کار میگیرند که نمیتواند مبنای مناسبی برای مذاکره باشد. رویترز نیز در این باره مینویسد: مذاکرهکننده سابق هستهای ایران روز پنجشنبه کاندیداتوری خود را اعلام کرد. وی یکی از چهرههایی است که بیش از ایدئولوژی به سیاستورزی واقعی اعتقاد دارد. این روحانی با انگلیس، فرانسه و آلمان درباره تعلیق غنیسازی اورانیوم مذاکره
داشته است.
روایت الجزیره از کاندیداتوری روحانی
نگاهی به تیترها و تحلیلهای رسانههای خارجی از حضور حسن روحانی در انتخابات ریاستجمهوری یازدهم و استقبال این رسانهها از روی کار آمدن دولتی که وابستگی نزدیکی با حجتالاسلام هاشمیرفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام دارد، چنان نقطه پررنگ متون سیاسی پنجشنبه و جمعه هفته گذشته را تشکیل داده که به نظر میرسد این رسانهها تنها خاطره خوشی که از او دارند، ماجرای تعلیق ۲ ساله فعالیتهای هستهای ایران است. شبکههای خبری عربی نیز با اشاره به حضور فرزندان هاشمیرفسنجانی در مراسم اعلام کاندیداتوری روحانی از حمایت وی از این همکار دیرینه خود در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت خبر دادهاند. الجزیره همچنین مهمترین صحبتهای روحانی در مراسم اعلام کاندیداتوریاش را انتقاد وی به عملکرد دولت احمدینژاد در حوزه هستهای دانسته و عنوان کرده روحانی معتقد است در زمان مدیریت وی برنامههای هستهای ایران به خوبی پیش میرفته و خبری از این تحریمها نبوده است! وی همچنین عنوان کرده است وضعیت اقتصاد ایران را که ناشی از تحریمهاست، سامان میدهد.
